HASAN KARANFİL-(Tarihçi)
- -

TÜRK TARİHİNDE VAKIF SİSTEMİ

9.5.2018 10:12:08
2221 kez Okunmuştur.

Her yıl mayıs ayının 2. haftası ülkemizde Vakıflar Haftası olarak kutlanmaktadır. Vakıf; kamusal amaçlara hizmet etmek üzere gönüllü olarak kurulan, kendine özgü kurumsal yapıya sahip, üyelik temeline dayanmayan, belirli bir mal varlığına sahip olan kar amacı gütmeyen kuruluşlardır. Türk-İslam toplumunun hayır ve yardımlaşma duygularından doğan vakıf kurumu, zaman içinde büyük gelişmeler göstererek sosyal, ekonomik, kültürel ve dinsel alanlarda önemli görevler, işlemler yerine getirmiştir.

      Mütevelli adı verilen yönetici tarafından idare edilen vakfın kuruluş sebepleritadan kalkmadıkça varlığı devam ederdi. Vakfedilen bir mal, vakfedene ait olmaktan çıkar ve geliri yalnızca ayrıldığı hizmet için kullanılabilirdi. Satılamaz, yeniden bağışlanamaz ve miras bırakılamazdı.

      Ekonomik refahı tüm kesimlere yayma aracı olan vakıfların kökeni Türkler`de Uygurlar`a kadar gitmektedir. İslam tarihinde ilk defa Hz. Ömer döneminde görülen vakıf Abbasiler döneminde hukuki bir statü kazandı. Vakıf müessesesi Türk-İslam devletleri olan Karahanlılar, Gazneliler, Büyük Selçuklular, Anadolu Selçuklular gibi devletler de görüldü. Özellikle Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Anadolu`da birçok vakıf eser görmekteyiz.

      Bu anlamda zirve nokta ise Osmanlı Devleti`dir. Ülkenin her yerinde vakıflar tarafından camiler, medreseler, imarethaneler, kervansaraylar, darüşşifalar, kütüphaneler, köprüler, çeşmeler yaptırıldı. Evliya Çelebi 17. yüzyıldaki vakıf eserleri hakkında Ben 50 yılda 18 padişahlık ve krallık yere seyahat ettim, hiçbir yerde bu kadar hayrat görmedim. diye yazacaktır. Osmanlı medeniyetine vakıf medeniyeti denmesinin sebebi buydu. Vakıf eserlerden halk ücretsiz faydalanırken ayrıca şehirlerde sokakların aydınlatılması, temizlenmesi, çeşme yapımı gibi belediye hizmetleri de vakıflar tarafından yapılırdı. Ülkeyi bayındır bir konuma getirerek yeni fethedilen topraklarda Türk kültürünün yerleşmesinde önemli katkılar verdiler.

      Cumhuriyet döneminde de vakıflara büyük önem verildi. 3 Mart 1924 tarihinde Şer`iyye ve Evkaf Vekaleti kaldırılarak Vakıf işleri başbakanlığa bağlı genel müdürlüğe devredildi. 1926-2007 yılları arasında Türkiye`de 4702 vakıf eseri kuruldu. Yüzlerce yıllık geleneğimiz ve kültürümüz olan sosyal yardımlaşmayı, dayanışmayı en üst düzeye çıkartan vakıf eserlerimizi korumak ve geliştirmek her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının asli görevidir.

  • Etiketler :
  • -
DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUMLARI
Eklenme Tarihi : 9.5.2018 1
Güncelleme Tarihi : 9.5.2018 1

Yazarlar
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
LİG PUAN DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ligi seçiniz:
En Çok Okunanlar
En Son Yorumlar